ดับ AKS node ตามเวลา — simulate ว่าช่วยได้จริงเท่าไหร่

จำลองการเปิด-ปิด node ตามตาราง 6 หน้าต่างเวลา × 2 ขนาด cluster บนฐานบิลจริงเดือน ก.ค. — ได้เท่าไหร่ แลกกับ downtime กี่ชั่วโมง และทำไมต่อให้ดับ 24/7 ก็ยังไม่ถึงเป้า $1,062

อัปเดต: 2026-08-23

แยกออกมาจาก ทำไม AKS ไม่ยอมยุบ node — หน้านั้นว่าด้วย ทำยังไงให้ autoscaler ยอมยุบ · หน้านี้ว่าด้วย สั่งดับเครื่องตรงๆ ตามตารางเวลา ซึ่งเป็นคนละกลไกกันสิ้นเชิง

💵 ตัวเลขทั้งหน้าเป็น การจำลองจากบิลจริงเดือน ก.ค. + list price · ยังไม่เคยวัดผลจริงหลังเปลี่ยน

สรุปสั้น

ได้จริงมากสุดที่สมเหตุสมผล ≈ $408/เดือน (ลด node เหลือ 3 + ดับ 22:00–07:00 ทุกวัน + เสาร์-อาทิตย์เต็ม)
แต่ต่อให้ดับทิ้ง 24/7 ก็ยังเกิน budget อยู่ ~$349/เดือน — เพราะค่า VM เป็นแค่ 30% ของบิล Dev&SIT ที่เหลือ
ราคาที่จ่ายคือ dev/uat ใช้ไม่ได้ 273–403 ชั่วโมง/เดือน และ start/stop 26–30 รอบ/เดือน
ข้อดีที่ lever อื่นไม่มี: ข้ามด่านทั้ง 3 ที่บล็อกแผนปิด pod ได้หมด (skipNodesWithSystemPods / ArgoCD selfHeal / HPA 21 ตัว) เพราะไม่ได้ไปแตะ replicas เลย

1. ฐานที่ใช้จำลอง

จากบิลจริง ก.ค. (cost review §2.1):

รายการ	ก.ค. จริง
Dev&SIT ทั้ง subscription	$2,331.50
ในนั้นเป็นบรรทัด Virtual Machines (6 × D4s_v4)	$920.85
→ ราคาต่อ node	$153.48/เดือน ($0.2102/ชม.)

ตอนนี้เหลือ 4 เครื่อง (user 3 + system 1) → บรรทัด VM ควรอยู่ที่ ~$614/เดือน และ Dev&SIT ทั้งก้อน ~$2,025 (ประมาณการ ยังไม่เห็นบิล)

เป้าที่ต้องไปให้ถึง: $1,062.02 → ยังห่าง ~$963/เดือน

สิ่งที่การดับ node ไปไม่ได้แตะเลย

รายการ ก.ค.	USD	ดับ node แล้วยังจ่ายไหม
Virtual Network (private endpoint)	249.24	จ่ายเท่าเดิม
Azure Monitor / Log Analytics	211.41	จ่ายเท่าเดิม (ลดลงบ้างเพราะ log น้อยลง แต่ไม่หาย)
Azure DevOps	170.00	จ่ายเท่าเดิม — ไม่ใช่ค่า infra ด้วยซ้ำ
Azure Grafana	162.43	จ่ายเท่าเดิม
PostgreSQL	159.17	จ่ายเท่าเดิม
Storage (~98% เป็น AKS disk)	105.84	ยังไม่รู้ — ขึ้นกับว่า stop เป็นการพัก VM หรือปลด node (ดู §5)
AKS control plane (tier Standard)	74.29	อ้างว่าไม่คิดตอน stopped — ยังไม่ verify
Defender / Key Vault / LB / ACR / Redis / Service Bus	~277	จ่ายเท่าเดิม

🔑 บรรทัด VM = 30% ของบิล Dev&SIT ที่เหลืออยู่ · lever นี้จึงมีเพดานของมันเอง ไม่ว่าจะดับหนักแค่ไหน

2. Simulation — ได้เท่าไหร่ต่อหน้าต่างเวลา

สูตร: ประหยัด/เดือน = (จำนวน node × $153.48) × (ชั่วโมงที่ดับต่อสัปดาห์ ÷ 168)

หน้าต่างเวลา	ชม./สัปดาห์	สัดส่วน	ที่ 4 node ($614)	ที่ 3 node ($460)
02:00–07:00 ทุกวัน	35	20.8%	$128	$96
เสาร์-อาทิตย์เต็ม 2 วัน	48	28.6%	$175	$132
22:00–07:00 ทุกวัน	63	37.5%	$230	$173
22:00–07:00 + เสาร์-อาทิตย์	93	55.4%	$340	$255
20:00–08:00 + เสาร์-อาทิตย์	108	64.3%	$395	$296
ดับตลอด 24/7 (เพดานทฤษฎี)	168	100%	$614	$460

🔑 รวมกับการลด node แล้ว ไม่ได้บวกกันตรงๆ

ถ้าทำ right-size ns security + --nginx None จนเหลือ 3 เครื่องก่อน (ประหยัด $153) แล้วค่อยดับตามเวลา ฐานที่เอาไปคูณจะเล็กลงด้วย:

แผน	ประหยัดรวม/เดือน	Dev&SIT เหลือ	ห่างเป้า $1,062
ไม่ทำอะไร	—	$2,025	+$963
ลด node อย่างเดียว (4→3)	$153	$1,871	+$809
ดับ 22:00–07:00 อย่างเดียว (ยัง 4 node)	$230	$1,794	+$732
ลด node + ดับ 22:00–07:00	$326	$1,698	+$636
ลด node + ดับ 22:00–07:00 + weekend	$408	$1,616	+$554
ลด node + ดับ 20:00–08:00 + weekend	$449	$1,575	+$513
ดับ 24/7 (สมมติสุดโต่ง ใช้ไม่ได้จริง)	$614	$1,411	+$349

ถ้าบวกกันตรงๆ แผนแถวที่ 5 ควรได้ $153 + $340 = $493 · ของจริงได้ $408 เพราะเครื่องที่ยุบไปแล้วมันดับซ้ำอีกไม่ได้

🔴 ผลสำคัญที่สุดของการจำลองนี้: ต่อให้ดับทิ้งตลอดเวลา บรรทัด VM หายไปทั้งก้อน ก็ยังเกินเป้าอยู่ $349 ส่วนที่เหลือต้องไปเอาจาก private endpoint ($249 — ต้องให้ Infra team), Log Analytics ($211), Azure DevOps ($170 ซึ่งไม่ใช่ค่า infra และควรย้ายออกจาก budget นี้), Grafana ($162), PostgreSQL ($159)

3. ราคาที่ต้องจ่าย — downtime

หน้าต่างเวลา	dev/uat ใช้ไม่ได้	รอบ start/stop ต่อเดือน	$ ที่ประหยัดต่อ 1 ชม.ที่ดับ
02:00–07:00 ทุกวัน	152 ชม./เดือน	~30	$0.84
22:00–07:00 ทุกวัน	273 ชม./เดือน	~30	$0.84
22:00–07:00 + weekend	403 ชม./เดือน	~26	$0.84
20:00–08:00 + weekend	468 ชม./เดือน	~26	$0.84

🔑 ทุกหน้าต่างมีราคาเท่ากันหมดคือ $0.84 ต่อชั่วโมงที่ดับ (ที่ 4 เครื่อง) — เพราะเป็นการคิดตามเวลาตรงๆ

คำถามที่ต้องตอบก่อนเลือกหน้าต่างจึงไม่ใช่ “หน้าต่างไหนคุ้มสุด” แต่คือ “ชั่วโมงไหนที่ตายจริง” · ถ้ามีคนใช้แม้แค่คนเดียวในชั่วโมงนั้น มันแพงกว่า $0.84 แน่นอน

การ start/stop 26–30 รอบ/เดือน หมายถึง pod ทั้ง cluster restart เดือนละ ~30 ครั้ง — ผลข้างเคียงคือ ArgoCD sync พร้อมกันทุก app และ log noise ทุกเช้า

4. 3 แบบที่สั่งดับได้

แบบ	คำสั่ง	ดับกี่เครื่อง	`kubectl` ระหว่างนั้น	ประหยัดที่ 22:00–07:00
A. ดับทั้ง cluster ✅ แนะนำ	`az aks stop` / `az aks start`	4 (user 3 + system 1)	❌ ใช้ไม่ได้	$230
B. ดับเฉพาะ user pool	`az aks nodepool stop --name appnpz1`	3	✅ ยังใช้ได้	$173
C. scale เป็น 0	ปิด autoscaler + `nodepool scale --node-count 0`	3 (ถูกลบ ไม่ใช่พัก)	✅ ยังใช้ได้	$173

แบบ B จ่ายเพิ่ม $57/เดือน เพื่อแลกกับการที่ kubectl ยังใช้ได้ — และ pod ที่ค้างจะ Pending ทำให้ autoscaler พยายามสร้าง node ใหม่มาชน ต้องปิด autoscaler ก่อน (ยังไม่ได้ทดสอบ)
แบบ C ไม่แนะนำ — ช้าที่สุด และต้องสลับ autoscaler เปิด-ปิดทุกวัน = โอกาสค่า config หลุดสูง

5. 🔴 ตัวกั้นที่ต้องเคลียร์ก่อน

#	ตัวกั้น	รายละเอียด
1	CronJob `sync-employee` 01:00	ตั้ง `timeZone: Asia/Bangkok` ไว้จริง = 01:00 เวลาไทย อยู่กลางหน้าต่างพอดี · และตั้ง `startingDeadlineSeconds: 300` → พลาดแล้วข้ามเลย ไม่ยิงย้อนหลัง · แก้ได้ด้วยการย้ายเวลาไป 21:30 หรือ 07:30 = แก้บรรทัดเดียวใน IaC (ทั้ง dev และ uat)
2	CI/CD ที่ deploy กลางคืน	pipeline ที่ยิงเข้า dev/uat ตอน cluster ดับ = fail ทั้งชุด · ไล่ดูที่ ADO → Pipelines → Triggers / Scheduled
3	security scan รายคืน	ถ้าเปิด DAST nightly บน dev แล้วจะชนกัน
4	คนทำงานดึก / QA	ข้อนี้ไม่ใช่ “scale ลง” แต่ ดับสนิท เข้าไม่ได้เลย — เป็นการตัดสินใจของ Owner ไม่ใช่เรื่องเทคนิค

ยังไม่รู้ ต้องทดลองก่อน

az aks stop บอกแค่ว่า “A cluster does not accrue charges while it is stopped” แต่ไม่ได้บอกว่าเป็นการพัก VM เดิม หรือปลด node แล้วสร้างใหม่ตอน start ซึ่งเปลี่ยนผล 3 อย่าง:

บรรทัด Storage $105.84 — node ตั้ง osDiskType: Managed (ไม่ใช่ ephemeral) ถ้าเป็นการพัก VM ดิสก์ยังคิดเงินต่อ ถ้าปลด node ทิ้งก็หายไปด้วย
เวลา start จริง ถ้าเป็นการสร้างใหม่จะนานกว่ามาก (node + pod ทั้ง cluster schedule ใหม่หมด)
ข้อมูลบน node หาย — cluster นี้ตั้ง skipNodesWithLocalStorage=false ไว้เอง แปลว่ามี pod ใช้ local storage อยู่ ต้องไล่ดูว่าตัวไหนทน emptyDir หายไม่ได้

6. วิธีทดลอง 1 รอบก่อนตัดสินใจ

# จับเวลาตอนดับ
az aks stop -g sua-azure-nonprd -n aks-SupperApp-dev
az aks show -g sua-azure-nonprd -n aks-SupperApp-dev --query powerState.code   # ต้องได้ "Stopped"

# จับเวลาตอนเปิด — นี่คือตัวเลขที่ต้องรู้ก่อนผูก schedule
az aks start -g sua-azure-nonprd -n aks-SupperApp-dev
kubectl get pods -A --no-headers | awk '$4!="Running" && $4!="Completed"'      # ต้องว่างหลังนิ่ง

สิ่งที่ต้องบันทึกจากรอบทดลอง:

เวลาที่ใช้จริงตั้งแต่สั่ง start จนทุก pod Running
node ที่ได้กลับมาเป็นเครื่องเดิมหรือเครื่องใหม่ (kubectl get nodes เทียบชื่อ + AGE)
มี pod ไหนไม่กลับมาเอง / ArgoCD ค้าง OutOfSync เพิ่มไหม
หลังจากนั้น 2 วัน ดู Cost Management บรรทัด Storage ว่าเปลี่ยนไหม

ตัวสั่งตามเวลา (ยังไม่มี): Azure Automation runbook / Logic App / ADO pipeline แบบ schedule · identity ต้องมีสิทธิ์ Microsoft.ContainerService/managedClusters/stop/action และ .../start/action

7. ข้อสรุปสำหรับตัดสินใจ

ถ้า Owner ตอบว่า	ควรทำ
”กลางคืนกับเสาร์อาทิตย์ไม่มีใครแตะจริง”	ลด node ก่อน แล้วดับ 22:00–07:00 + weekend → ~$408/เดือน
”กลางคืนไม่มีใคร แต่เสาร์อาทิตย์บางทีมีคนเข้า”	ลด node + ดับเฉพาะกลางคืน → ~$326/เดือน
”ต้องเข้าได้ตลอด แต่ดึกจริงๆ ไม่มี”	ดับแคบ 02:00–07:00 → ~$96–128/เดือน
”ห้ามดับเด็ดขาด”	เหลือแค่ แผนปิด pod กลางคืน ที่ได้ ~$58 และต้องทำงานย่อย 5 อย่าง

ไม่ว่าจะเลือกทางไหน ยังต้องหาอีก $500–950/เดือนจากที่อื่นถึงจะเข้า budget — lever นี้ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย แต่เป็นก้อนเดียวที่ใหญ่ที่สุดที่ทีมเราสั่งเองได้